RootsTech 2012: terugblik

De vlucht van Salt Lake City via Denver naar Washington was een mooie gelegenheid om terug te kijken op RootsTech 2012 en hiervan verslag te doen.  Gezien de opkomst, tussen de 4.200 en 4.500 deelnemers, en de enthousiaste reacties die ik om me heen hoorde, was het congres een groot succes.  En perfect georganiseerd. Het zou me niet verbazen als er volgend jaar (21-23 maart 2013) nog meer mensen op af komen, en het congres qua vorm en inhoud verder evolueert.

Transitie Familysearch

Aan de basis van het succes ligt de transitie die Familysearch doormaakt, en de enorme drive waarmee dit gebeurt. Familysearch gaat in hoog tempo van fysiek naar digitaal. Het bestaande materiaal, 4,2 miljoen films, zal over een jaar of zes allemaal online staan. Daarnaast heeft men op dit moment wereldwijd allerlei scanprojecten lopen, ook in ons land.

In Europa is Italië op dit moment een speerpunt. Ook in Zuid-Amerika is Familysearch erg actief. In Venezuela bijvoorbeeld werkt men samen met de rooms-katholieke kerk. Alle DTB-registers worden gescand en geïndexeerd. De Venezolaanse katholieke kerk bouwt op basis hiervan zijn ledenadministratie op. De oudere registers komen online beschikbaar voor genealogisch onderzoek.

Die verschuiving naar digitaal is er niet alleen wat  betreft de bronnen. De inhoudelijke ondersteuning vindt ook steeds meer via de website van Familysearch plaats, bijvoorbeeld via het Wiki gedeelte. Vrijwilligers van Familysearch staan de gebruiker bij via de telefoon, zoveel mogelijk in zijn eigen taal. 

In deze transitie past ook het online stamboombouwprogramma Familysearch Family Tree, dat volgens planning eind dit jaar beschikbaar gaat komen. Het is gericht op samenwerking tussen genealogen en zal gebruik maken van onderzoeksstandaarden die de afgelopen decennia in de VS ontwikkeld zijn, bijvoorbeeld over bronverantwoording. Ben benieuwd of genealogen bereid zijn op grote schaal van hun het-is-mijn-stamboom af te stappen. Een van de voordelen is dat verveelvoudiging  van informatie, het steeds weer invoeren van dezelfde personen door verschillende mensen, zal verminderen. En doordat wijzigingen worden bijgehouden en gemeld, bronverantwoording en discussie zichtbaar zijn bij elk feit, kan de kwaliteit van de informatie groeien. Het werkt op die manier als Wiki.

Via een API kunnen gebruikers de informatie uit een computerprogramma synchroniseren met Familysearch, als dit programma deze API ondersteunt. Gebruikers kunnen ook een Gedcom bestand uploaden.  In dit verband is de ontwikkeling van Gedcomx van belang. Na verschillende eerdere pogingen uit het veld om een nieuwe standaard neer te zetten, die voldoet aan tegenwoordige eisen , heeft Familysearch nu zelf de leiding genomen bij de ontwikkeling ervan.Hier zullen nog wel wat hobbels te nemen zijn. 

Hoe serieus Familysearch de toekomst neemt blijkt ook uit het feit dat het twee datacenters bouwt, die onderling constant synchroniseren. Nu hebben ze bij Amazon dataruimte ingehuurd.

Eeuwige band familie

Een belangrijke drijfveer voor deze transitie is dat op deze manier het  genealogisch onderzoek voor de leden van de Mormoonse kerk gemakkelijk onder handbereik  komt. Ze hoeven er niet meer voor naar de familyhistory centra. Tijdens RootsTech waren er bijeenkomsten om onder de leden van de kerk consultants te werven die plaatselijk leden gaan stimuleren met hun stamboom aan de slag te gaan. 

Familysearch wordt financieel ondersteund door de Mormoonse kerk en drijft daarbij op een groot leger aan vrijwilligers. De eeuwige band tussen familie, in heden en verleden, is een van de kernwaarden van hun geloof, en onderzoek naar de familiegeschiedenis wordt gestimuleerd om de band met de voorouders te bevestigen. En digitale beschikbaarheid van bronnen gecombineerd met een online stamboomprogramma bevordert dit werken aan de familiegeschiedenis. De rol van de 4.500 familyhistory centra van Familysearch zal hierdoor ook veranderen. Geen transport van microfilms meer.

Aan de vooravond verdere popularisering?

De verwachting van zowel Familysearch als de commerciële partners is dat de Census 1940 die dit jaar beschikbaar komt de belangstelling van een breed publiek verder aan zal wakkeren (bovenstaand filmpje is om vrijwilligers te werven voor het indiceren). Men vertelde mij dat 4 van de 5 Amerikanen belangstelling voor de geschiedenis van hun familie hebben. Lijkt me erg veel en belangstelling betekent nog niet dat je er voor uit je stoel komt. Het is voor de bedrijven de kunst om zoveel mogelijk geïnteresseerden over de streep te trekken. Er is dus nog een enorm reservoir aan potentiële klanten. Die hebben door televisieseries als Who Do You Think You  Are het beeld dat het onderzoeken van je familie gemakkelijk is. Ze haken nu snel af als ze merken dat het toch wat minder vlot en gemakkelijk gaat. De commerciëlen willen proberen deze klanten binnen te halen door de informatie uit bronnen meer hapklaar aan te bieden en zo de drempel te verlagen.

De samenwerking van het non-profit Familysearch en commerciële partners Brightsolid en Archives.com bij de Census 1940 is op zichzelf al bijzonder. De volkstelling komt op de verschillende platforms gratis beschikbaar en het vinden van Opa of Oma hierin zal  nieuwsgierig maken naar meer.

Interessant om te volgen hoe de commerciële bedrijven de Amerikaanse genealogische markt verder zullen gaan benaderen. Ancestry ziet een grote potentie in Genetische genealogie, met de snelle ontwikkeling van de "DNA-wetenschap". Brightsolid zal zijn productmix ook in de VS inzetten, bijvoorbeeld door een Findmypast televisieserie te ontwikkelen. En nieuwe bedrijven zullen proberen een plek op de Amerikaanse markt te veroveren en zo een graantje mee te pikken van de groeiende belangstelling voor de familiegeschiedenis.

RootsTech als beurs en netwerkplaats 

In dit krachtenveld vindt RootsTech plaats. Het geeft een state of the art van de technologische toepassingen in de genealogie. Het is ook een proeftuin, waar nieuwe producten worden gelanceerd. Er vindt scouting plaats. Zo kocht Ancestry een idee op dat vorig jaar op RootsTech werd gepresenteerd. Je kunt RootsTech in dat opzicht vergelijken met jaarlijkse productbeurzen in andere sectoren. Op zo'n plaats willen de grote en kleine spelers op de genealogische markt zien en gezien worden. Familysearch zelf steekt veel energie in het bij elkaar brengen van die spelers, hen te ontmoeten, te laten netwerken.

Wat betekent dit voor ons?

Het genealogische landschap verandert. Van ontwikkelingen die in de Verenigde Staten plaatsvinden zullen wij direct of indirect, vroeg of laat, iets bij ons terug zien. Dat geldt voor de activiteiten van Familysearch, dat op dit moment met verschillende Nederlandse archieven samenwerkt in scanprojecten, en dat geldt voor commerciële partijen die zullen proberen hun geografisch bereik te vergroten. Genealogie zal nog meer 'global' gaan.

Stamboomcafé met ervaringen over RootsTech

Voor wie met mij na wil praten over RootsTech 2012: op dinsdag 28 februari houdt het Centraal Bureau voor Genealogie van 17-19 uur een ´stamboomcafé´ waar ik over mijn ervaringen zal vertellen en voor iedereen die met me na wil praten beschikbaar ben. Toegang is gratis. Belangstellenden kunnen zich melden via stamboomcafe@cbg.nl

Om zelf een indruk te krijgen van RootsTech kunt u de syllabus van de RootsTech website downloaden en de streams bekijken van de presentaties die opgenomen zijn. Ze komen binnenkort beschikbaar op de site van RootsTech. Familysearch is de totale stream in afzonderlijke presentaties aan het opknippen.In totaal is 22 uur opgenomen. Aan te bevelen is in de eerste plaats de keynote van Jay Verkler, en daarnaast ook het Ancestry panel onder leiding van Tim Sullivan en de presentatie van Ron Tanner over Familysearch Family Tree.

Zaterdag 4.2: Slotdag RootsTech

Meest in het oog springend op de slotdag waren het Ancestry panel en de presentatie over Family Tree van Familysearch. In de middag maakte ik nog een laatste rondje langs de stands op de beurs.

Ancestry panel
De laatste congresdag begon met een interessant panel van Ancestry.com, een van de grote commerciële spelers op de genealogische markt, met 1,7 miljoen abonnees. Tim Sullivan, de CEO van Ancestry, had vier mensen uit de top van zijn bedrijf meegenomen om te vertellen waar het mee bezig is. De grote zaal zat om half negen vol met belangstellenden en via de live stream op internet keken ook de nodige mensen mee. De verwachting is dat de markt de komende jaren sterk zal groeien. Televisieprogramma's als Who Do You Think You Are, in de VS gesponsord door Ancestry, en het gratis beschikbaar komen op internet van de volkstelling van 1940 zullen aanjagers zijn hiervoor.

Het belangrijkste is de content, waar Ancestry vorig jaar 21 miljoen dollar in investeerde. De technologische  hulpmiddelen waarmee het publiek die content gebruikt, moeten zo eenvoudig mogelijk zijn. Ancestry demonstreerde een nieuw ´gereedschap´ dat beschikbaar komt in de Amerikaanse volkstelling (Census) van 1911 op hun website. Als je iemand via de index gevonden hebt en de originele inschrijving in de volkstelling te zien krijgt, dan heeft de regel waar de persoon op staat een kleur, en het gezin waartoe hij behoort een andere kleur. Als je met je muis over de velden op zo´n regel loopt verschijnt een ´mouseover´, een tekstblokje waarin de inhoud wordt toegelicht. Als iemands leeftijd wordt vermeld in de census, dan staat in de tekst van de mouseover zijn geschatte geboortejaar. De presentatie leverde oh´s en ah´s en handgeklap vanuit de zaal op. Een ander nieuwtje dat het Ancestry team toonde was het filteren van de namen uit adresboeken, waarvan Ancestry er aardig wat heeft. Geen complete OCR, maar alleen de namen eruit pikken.   
Een nieuwe ontwikkeling is dat Ancestry zich op de DNA markt begeeft. Hoe precies werd nog niet verteld, maar wel dat men het als een belangrijke nieuwe activiteit ziet. Door de ontwikkeling van de genetische genealogie, mede dankzij steeds snellere computers, zal DNA steeds meer integraal onderdeel van de genealogie worden, zo is de filosofie. Verwanten zullen elkaar vinden via de Ancestry databases. En DNA zal steeds meer onthullen over onze persoonlijke en familiegeschiedenis.
Verder gaf Sullivan aan dat mobiele apps steeds belangrijker worden. Zo´n 60% van de nieuwe klanten komt via de telefoon of tablet. Ancestry zal vanaf nu nieuwe producten eerst via de mobiele app introduceren.
Het bedrijf werkt nu met 300 ´engineers´ aan zijn producten en daar komen er dit jaar 80 bij. De boodschap van het panel was duidelijk: door innovatie zijn wij klaar voor een groeiende markt en om de concurrentie aan te kunnen.Want met name concurrenten Brightsolid en Archives.com staan nu in de schijnwerpers in verband met de Census 1940.

 
Familysearch Family Tree
Ron Tanner gaf in de grote conferentiezaal een humorvolle presentatie over Family Tree, het stamboombouwprogramma dat eind dit jaar in Familysearch beschikbaar komt. Family Tree heeft een Wiki karakter en is dus gericht op samenwerking. Je kunt er rechtstreeks in bouwen, je stamboom als Gedcom uploaden, of synchroniseren met je eigen stamboomprogramma.Dat programma moet dan wel de Family Tree API ondersteunen.De opzet van Family Tree doorbreekt volgens Tanner de my-tree-itus van veel genealogen. De gegevens die je in je stamboom opneemt zijn door anderen te wijzigen. Van die wijzigingen wordt en logboek bijgehouden en degene die het gegeven heeft aangeleverd krijgt er een melding van. Er is ook ruimte voor discussie. Het programma maakt het verantwoorden van bronnen mogelijk, het opnemen van links. Je kunt afbeeldingen opnemen, waarbij van scans uit Familysearch de bronverantwoording automatisch meekomt. Bij de grafische weergave van een stamboom krijg je voorouders en nakomelingen van een persoon te zien. Het geheel zag er in de presentatie veelbelovend uit. Als het beschikbaar komt zal ik zeker eens gaan kijken hoe het werkt en als proef een stukje stamboom invoeren. En dan zien of er mensen op af komen die andere opvattingen hebben over de gegevens die ik opgenomen heb.

Minilab van de Family History Library

Beurs met stands 
Aan het eind van de middag maakte ik nog een rondje over de beurs, langs stands van computerprogramma's, webservices, uitgevers, verenigingen, DNA-en-genealogie bedrijven, stamboomprinters, etcetera. Maar er was meer dan alleen stands. In het midden was een media-Hub, een ruimte omgeven door een hek, waarbinnen de 'preferred bloggers' van het congres zaten en twee studio's waren ingericht. Er was een mini-lab met computers van de Family History Library, een tent van Familysearch waar je gratis boeken kon laten scannen, een cybercafé, een 'playground' met bijvoorbeeld biljart, basketbalspel, massagestoelen.

Bij de stand van Billion Graves registreerde ik me als gebruiker en deed mijn eerste transcriptie, van de grafsteen van Violet L. Schmitt (1919-1999), begraven op de Holy Cross Cemetery in Enumclaw, Washington. Even later stond ook de app op mijn telefoon. Billion Graves is een crowdsourcing project waarbij vrijwilligers foto's van grafstenen maken. De app maakt gebruik van de GPS op je telefoon. Met de foto neem je dus de lokatie van de grafsteen mee. Na het uploaden van de foto's kan je ze transcriberen, of laten transcriberen. Je kunt ook met een groep een bepaald project doen. Terug in Nederland maar eens verder uitproberen.
Naast de grote landelijke verenigingen NGS, NEGHS en de Federation of Genealogical Societies was er 
één opvallende regionale vereniging, de Southern California Genealogical Society, een actieve vereniging met 4.000 leden. Een van de succesvolle actviteiten is het jaarlijkse driedaagse congres, met 1.500 bezoekers en 100 lezingen van landelijk bekende sprekers. Bij deze "Jamboree" maakte ze in 2011 als eerste genealogische vereniging gebruik van de congresapp die nu ook door Rootstech is geadopteerd.  
Voor ik het Salt Palace Convention Center verliet pikte ik een gratis RootsTech T-shirt op (zal het 28 februari in het Stamboomcafé dragen), maakte nog een praatje bij enkele stands, nam afscheid van wat bekenden. Zo kwam de voortdenderende congrestrein ineens tot stilstand, en kwam een eind aan een boeiende week in Salt Lake City.